Top Ad unit 728 × 90

ڕێكلامی بازرگانی (5000 / مانگانه‌)

Allow ADS

Please enable / Bitte aktiviere JavaScript!
Veuillez activer / Por favor activa el Javascript![ ? ]

وتارێك بۆ قوتابییه‌كانم

د.فازڵ جاف:

ویلیام‭ ‬ئارسه‌ر‭ (‬1921‭-‬1994‭) ‬كه‌‭ ‬نووسه‌رێكی‭ ‬ئه‌كادیمیی‭ ‬ئەمەریکاییه‌‭ ‬ده‌ڵێت‭: ‬مرۆ‭ ‬هه‌رگیز‭ ‬پلان‭ ‬بۆ‭ ‬نوشستی‭ ‬داناڕێژێت،‭ ‬مرۆ‭ ‬پلان‭ ‬بۆ‭ ‬سه‌ركه‌وتن‭ ‬داده‌نێت‭.‬

من‭ ‬یه‌كێكم‭ ‬له‌و‭ ‬كه‌سانه‌ی‭ ‬كه‌‭ ‬ژیان‭ ‬و‭ ‬ئه‌نجامه‌كانی‭ ‬ژیانم‭ ‬به‌م‭ ‬پێیه‌‭ ‬بردووه‌ته‌‭ ‬سه‌ر‭. ‬ژیان‭ ‬په‌یژه‌ی‭ ‬ئامانجه‌كانمه‌،‭ ‬هه‌ر‭ ‬به‌م‭ ‬شێوه‌یه‌ش‭ ‬ته‌ماشای‭ ‬ئاینده‌م‭ ‬كردووه‌‭. ‬

ئامانجه‌كانم‭..‬پلانه‌كانم،‭ ‬هه‌میشه‌‭ ‬هه‌وڵم‭ ‬داوه‌،‭ ‬نه‌خشه‌كانم‭ ‬وه‌كو‭ ‬ئاوێنه‌یه‌كی‭ ‬ڕوون‭ ‬و‭ ‬زوڵاڵ‭ ‬خۆیان‭ ‬له‌‭ ‬ئه‌ندێشه‌مدا‭ ‬بنوێنن‭. ‬پێم‭ ‬وایه‌‭ ‬ئه‌م‭ ‬بیركردنه‌وه‌یه‌‭ ‬هه‌ر‭ ‬له‌‭ ‬سه‌رده‌می‭ ‬هۆش‭ ‬و‭ ‬فام‭ ‬و‭ ‬ئاگاییمه‌وه‌‭ ‬بووه‌‭ ‬به‌‭ ‬میكانیزمی‭ ‬ژیانم‭.‬

كه‌‭ ‬باس‭ ‬له‌‭ ‬متمانه‌‭ ‬ده‌كرێت،‭ ‬پرسیارێك‭ ‬ئاراسته‌ی‭ ‬ئه‌و‭ ‬كه‌سه‌‭ ‬ده‌كه‌م،‭ ‬نه‌خشه‌‭ ‬و‭ ‬پلانت‭ ‬هه‌یه‌؟‭ ‬ئه‌گه‌ر‭ ‬هه‌ن،‭ ‬نه‌خشه‌‭ ‬و‭ ‬پلانه‌كانت‭ ‬چین‭ ‬و‭ ‬كامانه‌ن؟‭ ‬ڕوانگه‌‭ ‬و‭ ‬دیدگات‭ ‬چییه‌؟

‭ ‬ده‌ستنیشانكردنی‭ ‬ئامانجه‌كانی‭ ‬ژیانت‭ ‬وه‌كو‭ ‬نه‌خشه‌ڕێگه‌ی‭ ‬گه‌شتیارێك‭ ‬وایه‌،‭ ‬كه‌‭ ‬به‌رله‌وه‌ی‭ ‬ده‌ست‭ ‬به‌‭ ‬گه‌شته‌كه‌ی‭ ‬بكات‭ ‬بزانێت‭ ‬بۆ‭ ‬كوێ‭ ‬ده‌ڕوات،‭ ‬له‌وه‌ش‭ ‬گرینگتر‭ ‬ئه‌وه‌یه‌‭ ‬بزانێت‭ ‬كام‭ ‬ڕێگه‌‭ ‬ده‌گرێته‌‭ ‬به‌ر،‭ ‬به‌‭ ‬چه‌ند‭ ‬وێستگه‌دا‭ ‬گوزه‌ر‭ ‬ده‌كات‭. ‬ئه‌گه‌ر‭ ‬دیدگای‭ ‬ڕوونت‭ ‬نه‌بێت،‭ ‬قسه‌كردن‭ ‬له‌سه‌ر‭ ‬متمانه‌‭ ‬بێهووده‌ییه‌،‭ ‬ئه‌و‭ ‬كه‌سه‌ی‭ ‬خاوه‌نی‭ ‬دیدگا‭ ‬نه‌بێت،‭ ‬هه‌روه‌كو‭ ‬هێلین‭ ‬كێله‌ر‭ (‬1880‭-‬1968‭)‬ی‭ ‬نووسه‌ری‭ ‬ئەمەریکایی‭ ‬ده‌ڵێت‭: ‬خراپترین‭ ‬كه‌س‭ ‬ئه‌وه‌یه‌‭ ‬كه‌‭ ‬بینایی‭ ‬هه‌بێت،‭ ‬به‌ڵام‭ ‬دیدگای‭ ‬نه‌بێت‭. ‬بایه‌خی‭ ‬ئه‌م‭ ‬قسه‌یه‌‭ ‬له‌وه‌وه‌‭ ‬سه‌رچاوه‌‭ ‬ده‌گرێت،‭ ‬كه‌‭ ‬هێلین‭ ‬كێله‌ر‭ ‬خۆی‭ ‬هه‌ر‭ ‬له‌‭ ‬ته‌مه‌نی‭ ‬نۆزده‌‭ ‬مانگییه‌وه‌،‭ ‬هه‌م‭ ‬كه‌ڕ‭ ‬بوو‭ ‬هه‌میش‭ ‬نابینا‭ ‬بوو،‭ ‬به‌ڵام‭ ‬داهێنه‌رێكی‭ ‬مه‌زن‭ ‬بوو،‭ ‬نووسه‌ر‭ ‬و‭ ‬ئه‌كادیمی‭ ‬و‭ ‬چاكسازی‭ ‬كۆمه‌ڵایه‌تیش‭ ‬بوو،‭ ‬كێله‌ر‭ ‬توانی‭ ‬هه‌موو‭ ‬ئه‌م‭ ‬ده‌ستكه‌وت‭ ‬و‭ ‬پله‌ی‭ ‬به‌رزانه‌‭ ‬له‌‭ ‬داهێناندا‭ ‬به‌ده‌ست‭ ‬بێنێت،‭ ‬چونكه‌‭ ‬خاوه‌نی‭ ‬ڕوانگه‌‭ ‬و‭ ‬دیدگا‭ ‬بوو،‭ ‬ئه‌مجا‭ ‬خاوه‌نی‭ ‬ئامانج‭ ‬و‭ ‬نه‌خشه‌‭ ‬و‭ ‬پلان‭ ‬بوو‭.‬

ئه‌ی‭ ‬تۆ؟‭ ‬تۆش‭ ‬هه‌موو‭ ‬جارێك‭ ‬كه‌‭ ‬ده‌گه‌یته‌‭ ‬وێستگه‌گه‌یه‌كی‭ ‬دیكه‌ی‭ ‬سه‌ر‭ ‬نه‌خشه‌كه‌ت،‭ ‬هه‌ست‭ ‬به‌‭ ‬ئاسووده‌یی‭ ‬ده‌كه‌یت،‭ ‬ده‌زانیت‭ ‬كه‌‭ ‬قۆناخێكت‭ ‬بڕیوه‌‭ ‬و‭ ‬به‌شێكت‭ ‬له‌‭ ‬ئامانجه‌كانت‭ ‬به‌ده‌ست‭ ‬هێناوه‌،‭ ‬یان‭ ‬هه‌ر‭ ‬نه‌بێت‭ ‬مه‌به‌ستێكت‭ ‬پێكاوه‌‭.‬

ئه‌گه‌ر‭ ‬به‌‭ ‬ڕووكه‌ش‭ ‬ته‌ماشای‭ ‬ده‌ستنیشانكردنی‭ ‬ئامانجه‌كانت‭ ‬بكه‌یت،‭ ‬بۆت‭ ‬ده‌رده‌كه‌وێت‭ ‬كه‌‭ ‬هه‌موو‭ ‬قۆناخێكی‭ ‬نه‌خشه‌ڕێگه‌كه‌ت‭ ‬سه‌ركه‌وتنێكی‭ ‬كاتییه‌،‭ ‬ئه‌مه‌‭ ‬وه‌كو‭ ‬ڕواڵه‌ت‭ ‬وایه‌،‭ ‬به‌ڵام‭ ‬ڕاستییه‌كی‭ ‬دیكه‌‭ ‬كه‌‭ ‬زۆر‭ ‬له‌وه‌‭ ‬گرینگتره‌،‭ ‬ئه‌وه‌یه‌‭ ‬كه‌‭ ‬ده‌ستنیشانكردنی‭ ‬هه‌ر‭ ‬ئامانج‭ ‬و‭ ‬پلانێتكت‭ ‬و‭ ‬پاشان‭ ‬به‌‭ ‬ئه‌نجام‭ ‬گه‌یاندیان،‭ ‬كاریگه‌رییه‌كی‭ ‬گه‌لێك‭ ‬ئه‌رێنیی‭ ‬له‌سه‌ر‭ ‬نه‌ست‭ ‬و‭ ‬ئاگاییت‭ ‬هه‌یه‌‭. ‬ئه‌م‭ ‬لایه‌نه‌‭ ‬گاریگه‌ریی‭ ‬و‭ ‬كارتێكردنێكی‭ ‬ئۆتۆماتیكییانه‌ی‭ ‬له‌سه‌ر‭ ‬پلانی‭ ‬ڕۆژانه‌ت‭ ‬هه‌یه‌‭ ‬و‭ ‬وات‭ ‬لێ‭ ‬ده‌كات‭ ‬كه‌‭ ‬كاراتر‭ ‬و‭ ‬به‌جۆشتر‭ ‬دوای‭ ‬پلانه‌كانی‭ ‬ژیانت‭ ‬بكه‌ویت،‭ ‬ئه‌وده‌م‭ ‬پلان‭ ‬و‭ ‬نه‌خشه‌كانت‭ ‬ده‌بن‭ ‬به‌‭ ‬په‌یژه‌ی‭ ‬پێشه‌كه‌وتنی‭ ‬ژیانی‭ ‬ڕۆژانه‌ت،‭ ‬چونكه‌‭ ‬نه‌خشه‌كانت‭ ‬له‌‭ ‬پانتایی‭ ‬بێ‭ ‬سنووری‭ ‬نه‌ستدا‭ ‬ڕه‌گیان‭ ‬داكوتاوه‌‭.‬

ئه‌مه‌‭ ‬هانده‌ر‭ ‬و‭ ‬پاڵنه‌ره‌،‭ ‬وات‭ ‬لێ‭ ‬ده‌كات‭ ‬هه‌نگاوی‭ ‬گه‌وره‌تر‭ ‬بنێیت،‭ ‬به‌رهه‌م‭ ‬و‭ ‬داهێنانی‭ ‬پتر‭ ‬ئه‌نجام‭ ‬بده‌یت‭.‬

هنری‭ ‬فۆرد‭ (‬1863‭-‬1947‭)‬ی‭ ‬داهێنه‌ری‭ ‬فابریكه‌كانی‭ ‬ئۆتومۆبیلی‭ ‬فورد،‭ ‬یه‌كێك‭ ‬له‌‭ ‬هه‌ره‌‭ ‬ده‌وڵه‌مه‌نده‌‭ ‬سه‌ركه‌وتووه‌كانی‭ ‬جیهان،‭ ‬ده‌لێت‭: ‬هیچ‭ ‬شتێك‭ ‬ئه‌وه‌نده‌‭ ‬سه‌خت‭ ‬نییه‌،‭ ‬ئه‌گه‌ر‭ ‬دابه‌شی‭ ‬بكه‌یت‭ ‬به‌سه‌ر‭ ‬كاری‭ ‬ورد‭.‬

ئه‌م‭ ‬میكانیزمه‌‭ ‬بۆ‭ ‬ژیانی‭ ‬گه‌لێك‭ ‬گرینگ‭.‬

من‭ ‬خۆم‭ ‬یه‌كێكم‭ ‬له‌و‭ ‬كه‌سانه‌ی‭ ‬كه‌‭ ‬ژیان‭ ‬و‭ ‬ئه‌نجامه‌كانی‭ ‬ژیانم‭ ‬به‌م‭ ‬پێیه‌‭ ‬بردووه‌ته‌‭ ‬سه‌ر‭. ‬ژیان‭ ‬په‌یژه‌ی‭ ‬ئامانجه‌كانمه‌‭ ‬و‭ ‬هه‌ر‭ ‬به‌م‭ ‬شێوه‌یه‌ش‭ ‬ته‌ماشای‭ ‬ئاینده‌م‭ ‬كردووه‌‭. ‬

ئه‌م‭ ‬میكانیزمه‌‭ ‬به‌رده‌وام‭ ‬یارمه‌تیی‭ ‬داوم‭ ‬ئامانجی‭ ‬نوێ‭ ‬جێبه‌جێ‭ ‬بكه‌م،‭ ‬ئامانجی‭ ‬نوێتر‭ ‬بكه‌م‭ ‬به‌‭ ‬مه‌به‌ست‭ ‬و‭ ‬نه‌خشه‌‭ ‬و‭ ‬پلانی‭ ‬جێبه‌جێكردن‭ ‬و‭ ‬كاتی‭ ‬پێویستیان‭ ‬بۆ‭ ‬ته‌رخان‭ ‬بكه‌م‭. ‬ئه‌مه‌‭ ‬سه‌ره‌ڕای‭ ‬ئه‌وه‌ی‭ ‬كه‌‭ ‬ئه‌گه‌ر‭ ‬به‌م‭ ‬میكانیزمه‌‭ ‬كار‭ ‬بكه‌یت،‭ ‬تاكو‭ ‬دێت‭ ‬كاتێكی‭ ‬كه‌مترت‭ ‬پێویست‭ ‬ده‌بێت‭. ‬تاكو‭ ‬دێت‭ ‬باشتر‭ ‬و‭ ‬كاراتر‭ ‬مامه‌ڵه‌‭ ‬له‌گه‌ڵ‭ ‬كاتدا‭ ‬ده‌كه‌یت،‭ ‬چونكه‌‭ ‬تاكو‭ ‬زیاتر‭ ‬ئه‌مانجه‌كانت‭ ‬به‌دی‭ ‬بهێنیت‭ ‬زیاتر‭ ‬له‌‭ ‬نرخی‭ ‬كات‭ ‬تێ‭ ‬ده‌گه‌یت،‭ ‬چیتر‭ ‬وه‌كو‭ ‬جاران‭ ‬كات‭ ‬به‌فیڕۆ‭ ‬ناده‌یت‭.‬

كه‌‭ ‬بیر‭ ‬له‌‭ ‬ئامانجه‌كانت‭ ‬ده‌كه‌یته‌وه‌،‭ ‬سا‭ ‬ئامانجی‭ ‬ئێستا‭ ‬و‭ ‬نزیك‭ ‬بن،‭ ‬یان‭ ‬ئامانجی‭ ‬ئاینده‌‭ ‬و‭ ‬دوور‭ ‬بن،‭ ‬سێ‭ ‬پرسیار‭ ‬له‌‭ ‬خۆت‭ ‬بكه‌‭:‬

یه‌كه‌م‭: ‬ده‌ته‌وێت‭ ‬چی‭ ‬به‌‭ ‬ئه‌نجام‭ ‬بگه‌یه‌نیت؟‭ ‬چۆن‭ ‬به‌‭ ‬ئه‌نجامیان‭ ‬ده‌گه‌ێنیت؟‭ ‬واته‌‭ ‬به‌‭ ‬چ‭ ‬شێوه‌یه‌ك‭ ‬به‌‭ ‬ئه‌نجامیان‭ ‬ده‌گه‌یه‌نیت؟‭ ‬نه‌خشه‌‭ ‬و‭ ‬پلانه‌كانت‭ ‬چین؟

پرسیاری‭ ‬دووه‌م‭:‬

‭ ‬چ‭ ‬میكانیزمێك‭ ‬بۆ‭ ‬به‌دیهێنانیان‭ ‬ده‌گریته‌‭ ‬به‌ر؟

بۆ‭ ‬وه‌ڵامی‭ ‬ئه‌م‭ ‬پرسیاره‌،‭ ‬باشتر‭ ‬وایه‌‭ ‬هه‌میشه‌‭ ‬ئاوڕ‭ ‬له‌‭ ‬ڕابووردوو‭ ‬و‭ ‬ئه‌زموونی‭ ‬جارانت‭ ‬بده‌یته‌وه‌‭. ‬به‌‭ ‬شێوه‌یه‌ك‭ ‬كه‌‭ ‬تازه‌كردنه‌وه‌‭ ‬و‭ ‬داهێنانیان‭ ‬تێدا‭ ‬بكه‌یت‭. ‬

پرسیاری‭ ‬سێیه‌م‭ ‬كه‌‭ ‬زۆر‭ ‬گرینگه‌‭: ‬له‌‭ ‬ماوه‌ی‭ ‬چه‌ندا‭ ‬ده‌ته‌وێت‭ ‬ئه‌و‭ ‬ئامانجه‌ت‭ ‬به‌دی‭ ‬بێنیت؟‭ ‬چه‌ند‭ ‬كات‭ ‬و‭ ‬ماوه‌‭ ‬بۆ‭ ‬ئه‌نجامدانی‭ ‬ئه‌و‭ ‬ئامانجه‌‭ ‬داده‌نێیت؟‭ ‬سه‌رنج‭ ‬بده‌،‭ ‬ئه‌م‭ ‬لایه‌نه‌‭ ‬پێویستی‭ ‬به‌‭ ‬دیسپلین‭ ‬و‭ ‬خۆڕاگری‭ ‬و‭ ‬ئاگاییه‌كی‭ ‬زۆره‌،‭ ‬نابێ‭ ‬به‌‭ ‬هیچ‭ ‬شێوه‌یه‌ك‭ ‬هۆكار‭ ‬و‭ ‬ئامرازی‭ ‬كات‭ ‬فه‌رامۆش‭ ‬بكرێت‭. ‬

ئه‌گه‌ر‭ ‬كاتت‭ ‬فه‌رامۆش‭ ‬كرد،‭ ‬ئه‌وا‭ ‬ئه‌گه‌ری‭ ‬ئه‌وه‌ش‭ ‬دێته‌‭ ‬ئاراوه‌‭ ‬كه‌‭ ‬ئامانجه‌كه‌شت،‭ ‬هه‌رچه‌نده‌‭ ‬گرینگ‭ ‬بێت،‭ ‬فه‌رامۆش‭ ‬بكه‌یت‭. ‬ئه‌گه‌ر‭ ‬ئامانجه‌كانت‭ ‬پێبه‌ست‭ ‬نه‌كه‌یت‭ ‬به‌‭ ‬كاتێكی‭ ‬دیاریكراوه‌وه‌،‭ ‬ئه‌وا‭ ‬ئه‌نجامدانیان‭ ‬زۆر‭ ‬دوورن‭. ‬من‭ ‬خۆم‭ ‬كه‌سانێك‭ ‬ده‌ناسم‭ ‬ساڵانێكه‌‭ ‬باس‭ ‬له‌‭ ‬خه‌ونێكی‭ ‬گه‌وره‌ی‭ ‬ته‌مه‌نی‭ ‬خۆیان‭ ‬ده‌كه‌ن،‭ ‬كه‌‭ ‬ده‌كرا‭ ‬بیست‭ ‬ساڵ‭ ‬پێش‭ ‬ئێستا‭ ‬جێبه‌جێی‭ ‬بكه‌ن،‭ ‬به‌ڵام‭ ‬تاكو‭ ‬ئێستا‭ ‬هه‌ر‭ ‬باس‭ ‬له‌و‭ ‬ئامانجه‌ی‭ ‬ژیانیان‭ ‬ده‌كه‌ن‭. ‬له‌ڕاستیشدا‭ ‬ته‌نیا‭ ‬كاته‌‭ ‬كه‌‭ ‬بۆمانی‭ ‬ده‌سه‌لمێنێت‭ ‬كه‌‭ ‬جێبه‌جێكردنی‭ ‬هیچ‭ ‬پلانێك‭ ‬مه‌حاڵ‭ ‬نییه‌،‭ ‬ته‌نیا‭ ‬ئه‌گه‌ر‭ ‬له‌‭ ‬به‌كارهێنانی‭ ‬كاتدا‭ ‬زیره‌ك،‭ ‬ئه‌گه‌ر‭ ‬بزانین‭ ‬سوود‭ ‬له‌‭ ‬كات‭ ‬وه‌ربگرین‭ ‬و‭ ‬به‌فیڕۆی‭ ‬نه‌ده‌ین‭: ‬

وه‌كو‭ ‬بۆب‭ ‬گۆدارد‭ (‬1882‭-‬1945‭)‬ی‭ ‬زانای‭ ‬فیزیكی‭ ‬ئەمەریکایی‭ ‬ده‌ڵێت‭: ‬زه‌حمه‌ته‌‭ ‬بزانین‭ ‬مه‌حاڵ‭ ‬چییه‌،‭ ‬چونكه‌‭ ‬خه‌ونه‌كانی‭ ‬دوێنێ‭ ‬هیوای‭ ‬ئه‌مڕۆن‭ ‬و‭ ‬واقیعی‭ ‬سبه‌ینێن‭.‬



نووسراوه‌ له‌لایه‌ن
Parwarday Maxmur

وتارێك بۆ قوتابییه‌كانم Reviewed by Xwendga Kurdish on 10:23:00 ص Rating: 5

ليست هناك تعليقات:

نموذج الاتصال

الاسم

بريد إلكتروني *

رسالة *

يتم التشغيل بواسطة Blogger.